Waarom Russen niet glimlachen

De in Groot-Brittannië geboren Luc Jones kwam voor het eerst in de vroege jaren '90 naar Rusland om te studeren. Later werkte hij in Moskou, daarna in Polen voordat hij in 2002 terugkeerde naar Moskou om te werken met Antal Rusland waar hij nu partner is. Hij heeft meer dan 100 landen bereisd, inclusief alle 15 voormalige Sovjetrepublieken. Jones heeft deze aanzienlijke ervaring gebruikt om zijn recent uitgegeven gids voor zakendoen in Rusland samen te stellen. praat met Jones over reizen in Rusland en wat de eerste keer bezoeker moet weten.

Je nieuwe boek getiteld “Waarom Russen niet glimlachen” is onlangs uitgebracht. Zo'n provocerende titel roept natuurlijk de vraag op: “Waarom glimlachen ze niet?”

Waarom glimlachen Russen niet? Nou, dat doen ze wel, alleen niet zo vaak als wij! Ik heb simpelweg deze titel gekozen omdat het een van de belangrijkste stereotypen is dat buitenlanders over Russen hebben. Mensen in Rusland glimlachen als ze een positieve reden hebben om dat te doen, terwijl we in het Westen glimlachen om andere mensen op hun gemak te stellen. De algemene vuistregel is dat als iemand niet naar je glimlacht, dat niet betekent dat ze je niet leuk vinden, ze kennen je gewoon niet, maar als je een glimlach ziet, dan is de kans groot dat je een positieve indruk op hen hebt gemaakt!

Als gids voor zakendoen in Rusland biedt het boek een schat aan inzichten voor de eerste expat die naar Rusland komt om te werken. Wat meer is, het biedt ook nuttige informatie voor toeristen en bezoekers die naar Moskou komen. Als je één specifiek advies uit je boek moest kiezen voor de eerste keer reiziger naar Moskou, wat zou dat dan zijn?

Als je voor de eerste keer naar Moskou komt, ongeacht of het voor zaken is of gewoon om te bezoeken, negeer dan wat je ook maar in de Westerse media hebt gelezen, zoals onzin over de Russische maffia. Maak jezelf vertrouwd met de Cyrillische alfabet (ook al is het maar in het vliegtuig onderweg hierheen) aangezien zeer wenig bewegwijzering in het Engels is.

Wat zijn de ergste en meest verouderde stereotypen met betrekking tot reizen en leven in Rusland?

Waarschijnlijk is het meest verouderde stereotype dat Rusland gevaarlijk is. Zeker, Moskou is een grote stad met zijn eerlijke deel van kleine criminaliteit, maar ik geloof dat het over het algemeen veel veiliger is dan Londen, Parijs of New York…

Zijn er culturele verschillen waarvan je denkt dat een bezoeker zich bewust moet zijn?

Cultureel gezien, wees je bewust dat zowel Rusland als Russen een vrij ruwe buitenkant hebben, maar zodra je ze beter leert kennen, zijn Russen uiterst gastvrij. Het Westen is mooi ingepakt, en je weet (bijna) altijd waar je bent en wat je kunt verwachten. In Rusland moet je het onverwachte verwachten!! Bovendien zijn Russen geneigd veel emotioneel te zijn dan westerlingen, zelfs als dit niet meteen duidelijk is – ze kunnen spontane beslissingen nemen die voor buitenlanders uiterst irrationeel kunnen lijken, gebaseerd op emotie, niet op logica. Ons besluitvormingsproces is veel pragmatischer, wat Russen als een beetje saai beschouwen!

Wat is de eerste plek waar je gasten van buiten de stad naartoe brengt? Is er een bestemming die je ze laat zien die je niet in de gidsboeken zult vinden?

Ik neem beginners meestal mee naar de gebruikelijke bezienswaardigheden (Kremlin, Rode Plein en de Arbat), maar ook naar Kolomenskoye – niets buitengewoons, en 's avonds ben ik dol op de Chaikhona-stijl Oezbeekse restaurants, die nooit teleurstellen. Helaas richten gidsboeken voor Rusland zich voornamelijk op Moskou en , en niet veel anders – vorig jaar bezocht ik steden zoals Orenburg en Tscheboksary, die beiden zelfs niet werden genoemd in de Lonely Planet...

Wat voor advies heb je voor degenen die op bezoek zijn gekomen en besluiten dat ze willen blijven en werken? Hoe moeten ze het aanpakken om een baan te vinden?

Moskou is niet echt het soort plek dat backpackers aantrekt die hier zijn geland en graag willen blijven – om te beginnen zijn visa moeilijk te verkrijgen en erg duur, en de hoge kosten van levensonderhoud in Moskou zijn een onderwerp op zich. Dit is een stad voor alleen de hardcore – je moet echt willen zijn hier, en zowel toegewijd als vastberaden zijn in wat je uit je verblijf wilt halen. Dit is geen stad voor de zwakke van hart waar je gewoon kunt verschijnen en kijken hoe het gaat (tenzij je diep in de buidel tast) – zoals de Sovjet film titel samenvat, ‘Moskou gelooft niet in tranen’!!

Wat betreft werk, de markt is aanzienlijk gelokaliseerd sinds de jaren '90, en expat zijn is niet langer een beroep op zich – je moet jezelf één eenvoudige vraag stellen: “wat kan ik doen dat een gekwalificeerde, ervaren Rus niet kan” – en het antwoord in de meeste gevallen is niet veel – vooral als je geen Russisch spreekt.

Er zijn natuurlijk uitzonderingen, waarbij mensen het uiterst goed hebben gedaan, terwijl ze begonnen met bijna niets, maar neem niet aan dat het een makkelijke rit zal zijn!

Engels onderwijzen is de meest voor de hand liggende start – ik deed het terug in 1995-6 na mijn afstuderen aan de universiteit – het is goed betaald, er is grote vraag naar moedertaalsprekers en (in veel gevallen) heb je waarschijnlijk geen formele kwalificaties nodig.

Om een gratis PDF-kopie van Luc's boek "Waarom Russen niet glimlachen" te krijgen klik dan  hier