Interview met Simon Green.

S          

Rijdend naar Mijnsnitskaya Straat, waar het interview was gepland, maakte ik me zorgen dat ik praktisch niets over Simon Green wist. En het verkeer op vrijdagavond, gemengd met stortregen, beloofde me dat ik er nooit op tijd zou komen. Gelukkig slaagde ik erin Simon te ontmoeten en besefte ik in een paar minuten dat er geen ruimte was voor zorgen en een slechte bui in gezelschap van Simon Green.

Simon: Dus, je weet niets over mij, wat geweldig is. Wanneer mensen veel over mij weten, willen ze niet met me praten (lachen).

Simon stelde me voor aan Jane (de vrouw van zijn goede vriend) die Moskou verschillende keren had bezocht, en zei dat ik haar ook vragen kon stellen om een "frisse blik" op Moskou te krijgen.

Hoe is het gebeurd dat je naar Moskou bent verhuisd? En hoe lang woon je hier al?

Simon: Ik ben al 13 jaar in Moskou, ik kom oorspronkelijk uit Engeland. Ik heb veel landen gedaan, ongeveer 74. Ik werkte 5 jaar in het Midden-Oosten. Op een dag besloot ik een pauze van 6 maanden te nemen en terug te gaan naar Engeland, waar ik in een krant, de Daily Mail, een vacature zag waarin stond: “troubleshooters gezocht in Moskou”. Ik was van nature een beetje achterdochtig, me afvragend of er misschien maffia-verbindingen waren.

Ik ontdekte dat het werk was voor een kantoor apparatuur bedrijf – MB Company. Ze hadden grote problemen om internationale klanten te benaderen omdat ze geen echte geloofwaardigheid en geen verkooptrainingen hadden. Ze realiseerden zich dat ze 3 of 4 expats moesten hebben, die toegang zouden krijgen tot een hoger niveau binnen internationale bedrijven. Ze hadden veel mensen geïnterviewd, ongeveer 200 mensen, en ze boden slechts 3 banen aan. Ik dacht dat ik geen kans maakte. Drie dagen later kreeg ik een telefoontje waarin stond: “Wanneer kun je naar Moskou vliegen? Je bent aangenomen.”

De mensen die ik daar ontmoette waren heel vriendelijk, deden het goed met het bedrijf. Na 3,5 jaar besloten ze dat ze geen expats meer nodig hadden, wat een grote vergissing van hun kant was, want 6 maanden later was het bedrijf voorbij. Dus dacht ik bij mezelf, zoals iedereen dat doet in Moskou “oh, God, wat ga ik doen?”. Gelukkig had ik een goede vriend die in onroerend goed werkte en op zoek was naar iemand om de zakelijke mogelijkheden te vergroten, dus begon ik vrijwel onmiddellijk met hem te werken. Dat ging heel goed, totdat we de crisis van 2008-2009 kregen. Toen kreeg ik een baan bij een internationaal Relocation bedrijf met hun hoofdkantoor in Boedapest. Ik was de algemeen directeur in het Kiev-kantoor en het was daar heel vriendelijk... Later kwam ik terug naar Moskou, en had ik niet de vrijheid en flexibiliteit die ik ervoor had. Toen besloot ik leraar te worden, wat ik nu al 4 jaar doe.

Geef je les aan volwassenen of kinderen?

Simon: Ik probeer weg te blijven van kinderen, niet omdat ik ze haat, maar omdat ze een totaal andere markt zijn, waar ik geen ervaring mee heb. Ik heb twee tieners die ik lesgeef. Overwegend geef ik les aan directeuren en personeel in internationale bedrijven. Ik werk samen met een school, dat is 30% van mijn werk, en de andere 70% zijn mijn eigen privélessen.

Heb je cultuurshock ervaren? Waren er ongemakkelijke dingen voor jou?

Simon: Het begint waarschijnlijk op mijn eerste of tweede dag. Het eerste verschil waar ik tegenaan liep was tussen zaken doen in Engeland en hier in Rusland. Toen ik mensen ging ontmoeten terwijl ik met MB Company werkte, was ik van plan om iedereen een hand te schudden, maar de dames waren erg terughoudend om hun handen te schudden, ze waren zo van “houd je handen weg”. Dat was het eerste waar ik niets van wist – de vrouwen schudden simpelweg geen handen. Mannen doen dat wel – ze schudden elke ochtend handen, maar niet met vrouwen. Ik vond dat heel vreemd.

In Engeland, als je uitgenodigd wordt in iemands appartement of huis voor een drankjesparty of een diner, als je ze redelijk goed kent, zou je de echtgenoot bij de deur een hand schudden en de vrouw op de wang kussen, maar in Rusland kun je dat niet doen, omdat het ongelukkig is om handen te schudden op de drempel.

Onlangs is er een artikel verschenen van Luc Jones (een partner bij Antal Rusland wervingsbureau). “Om 'normaal' en 'Rusland' in dezelfde zin te plaatsen is altijd gevaarlijk”, zei Luc. Ben je het met hem eens?

Simon: Ik ben het ermee eens.

Waarom? Wat is normaal voor jou?

Simon: Niet Rusland. Ik bedoel de manier waarop je zakelijke doen. Ik zeg niet dat het beter of slechter is, het is gewoon een beetje anders. Er zijn verschillen in kantoorgedrag. In Rusland hebben ze een schuld-factor. Als er iets fout gaat in een bedrijf of een kantoor, wat overal ter wereld gebeurt, zullen ze in Rusland geneigd zijn om naar een individu te kijken als de reden waarom het fout ging. Het verschil is dat je in Engeland een privévergadering in een kantoor hebt en het bespreekt. In Rusland gebeurt dit publiekelijk. Dit vond ik erg moeilijk toen ik arriveerde. Ook in banken als je zakendoet. In Engeland zijn banken heel stijf en formeel, je kunt je privézaken niet op een openbare plaats doen. In Rusland kunnen ze vrij luid aankondigen wat er aan de hand is en je vragen om een paar minuten te wachten als je wat geld wilt opnemen. 

Jane: Ik heb opgemerkt dat Russen niet de neiging hebben om veel te glimlachen. En als ze je naar je glimlachen zien, denken ze dat je al een vriend van hen bent. 

Simon: Zeker. Er is een boek getiteld “Waarom Russen niet glimlachen” (door Luc Jones). Zodra je Russen kent, zijn ze vriendelijker, gastvrijer en gaver dan Engelse mensen. In Engeland hebben ze een soort barrière die ze opwerpen, en totdat je iemand echt goed kent, dan is dat fantastisch. Russen zullen in het begin van nature niet glimlachen omdat ze er een soort valsheid in zien - “waarom zou ik ze glimlachen, ik ken ze niet”. Maar zodra je ze kent, zijn ze echt super. Zodra je een Russische vriend hebt, heb je een vriend voor het leven.

Ik kan het niet helpen maar ik moet je vragen naar de crisis waar we allemaal vandaag in zitten. Heb je de impact ervan op je eigen leven of dat van de mensen om je heen gevoeld? 

Simon: Ja, dat heb ik. Geen twijfel mogelijk. Mensen hebben hun riemen aangetrokken. Ze denken twee keer na voordat ze naar Europa gaan, omdat dit verdomd duur is. Als je uit de VS of Europa komt, is het nu heel goedkoop om naar Moskou te komen omdat je meer geld te besteden hebt.

Jane: Ja. Maar de visa zijn zo moeilijk te krijgen.

Simon: Visa zijn een complete nachtmerrie. Het lijkt erop dat Rusland en het VK een competitie hebben om te zien wie het leven moeilijker kan maken. Ik ging vroeger naar Litouwen om mijn visum te krijgen, het was fantastisch, ik kreeg het dezelfde dag, het was pijnloos. Nu moet ik naar Londen gaan omdat ze mijn vingerafdrukken willen nemen, elke keer weer. Maar we doen het aan jou, dus het is alleen maar reciprociteit. 99% van de Russen die naar Engeland komen zijn aardige mensen, en 99% van de Engelse mensen die naar Rusland komen zijn ook aardige mensen. Waarom maken ze het leven zo moeilijk? Ik begrijp het niet. De crisis heeft veel bedrijven getroffen: 20% van de expats is teruggekeerd naar Engeland, Europa of Amerika. 

Ga je vaak naar Engeland?

Simon: Ik ben twee jaar niet naar Engeland gegaan. Maar nu moet ik daar elke 90 dagen heen, dat is de prijs om hier te zijn. Maar voor mij is het het nog steeds waard: ik heb hier veel vrienden, ook heb ik een goede baan. Om eerlijk te zijn, in Engeland is het heel moeilijk om op mijn leeftijd een baan te krijgen. Ik ging daar 4 jaar geleden om een huis te kopen, en ik stuurde ongeveer 200 CV's - niemand reageerde. Niet eens “nee, je was niet succesvol”, gewoon niets. Als je boven de 50 bent - “Poka-poka!” (“Tot ziens” in het Russisch).

Wat zou je een persoon aanraden die van plan is naar Moskou te verhuizen?

Simon: Je moet voorbereid zijn op het onverwachte, niets zal precies volgens plan verlopen. In Engeland zijn we vreselijk geordend: de lunch is altijd om 1.00 of 1.30. In Rusland is het alles tussen 12 en 4 uur. Ik herinner me dat ik toen ik voor het eerst arriveerde, het 3.15 was toen iemand me vertelde: “Ik moet voor de lunch gaan”. Ik was geschokt!

Jane: Er zijn hier een aantal dingen waarmee we niet vertrouwd zijn. Bijvoorbeeld, de blauwe dozen (zelfbediening betaalterminals) die overal in Moskou zijn. Toen het internet uitviel, wisten we niet dat we het konden betalen via deze dozen, waarvan er een gewoon op het kantoor was waar we werkten. Eigenlijk konden we niet uitvinden hoe we het moesten gebruiken, omdat we de taal niet kenden.

Simon: Maar ik zal je iets vertellen waar Rusland zwaar op scoort in vergelijking met andere Europese landen: jullie transport is geweldig. In de metro komt er elke 45 seconden een trein. In Londen, als je geluk hebt, is het elke 4 minuten. Jullie “electrichka” (standaard treinen) zijn ongelooflijk, en het is zo goedkoop. Één ondergrondse halte in Londen is 4 pond. En hier betaal ik 2000 roebel per maand, wat metro, trams, bussen omvat! Het is een grap.

Hoe zou je Moskou beschrijven? Welke mogelijkheden kan het bieden?

Simon: Moskou is als een groot dorp – iedereen kent iedereen, wat goed of slecht kan zijn afhankelijk van hoe je je gedraagt. Het ene dat ik over Moskou heb geleerd, is dat als iets niet helemaal goed gaat of je de richting moet veranderen, Moskou een geweldige plek is om dat te doen. Je kunt jezelf opnieuw uitvinden en de volgende dag iets anders worden, dat is zo waar. Dat kun je niet doen in Engeland. Het is geweldig om een expat in Moskou te zijn, mensen zijn hier heel behulpzaam. Als je informatie nodig hebt, kun je het gewoon op je Facebook gooien en iemand komt snel met een antwoord.

Interessant is dat ik hier in deze twee kantoren werk en naast een Londonner, een Ier, en een Liverpudlian zit. Normaal gesproken zou ik in het VK nooit socialiseren met iemand uit Liverpool of Manchester, omdat ik uit Kent in het zuidoosten kom. We zijn verdeeld in “Noorderlingen” en “Zuidelijken”. Maar hier word je gedwongen in een situatie waarin je moet socialiseren. En, je weet, ze zijn echt aardige jongens!

De formule van geluk van Simon Green?

Simon: Het is altijd wijn en muziek (lachen). Ik heb een muzikale achtergrond, toen ik een kind was ging ik naar een van de beste muzikale scholen. En ik heb altijd van wijn gehouden, vooral rode wijn, in plaats van sterke drank waar ik voornamelijk uit de weg ben gebleven.

Ik hou van reizen, het opent je ogen. Vorig jaar maakte ik 26 vluchten naar verschillende landen. De plek waar ik vandaan kom in Kent is als een dorp met veel agrarische mensen. Ik herinner me dat ik ongeveer 2-3 jaar geleden naar een lokale pub ging, en daar zaten twee “lokale boeren”, zoals we ze noemen, aan dezelfde tafel waar ze een jaar daarvoor ook zaten, en ze praatten nog steeds hetzelfde gesprek...

Jane: en ze zijn er nog steeds!

Simon: Ze keken naar me alsof ze me echt haatten en vroegen me: “Hoe is het in Rusland? Rennen er nog steeds beren de straat op? Zijn de maffia op elke hoek?” Ik antwoordde gewoon: “Het is anders”.  

Heb je plannen om in Moskou te blijven?

Simon: Ik ben hier al 13 jaar, en als ik de kans heb om nog eens 7 jaar te blijven, ben ik dolblij!